FAYDALI BİLGİLER

Patent nedir? Buluş nedir?

Bir buluş için buluş sahibine devlet tarafından verilen bir patent,buluş sahibinin izni olmadan başkalarının buluşu üretmesini, kullanmasını veya satmasını belirli bir süre boyunca engelleme hakkı vermektedir. Patentli bir buluş; alınıp, satılabilen, kiraya verilebilen diğer mallar gibi buluş sahibinin mülkiyeti haline gelir. Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği doğurur. Türkiye'de alınmış bir patent,sadece Türkiye içinde hak sağlamaktadır ve patentli ürünleri başkalarının Türkiye'ye ithal etmesi durumunda, hak sahibine ithali durdurma hakkı verir. Buluş ise tarım dahil sanayideki teknik bir problemin çözümü olarak tanımlanır.

Patentlenebilirlik kriterleri nelerdir? Hangi buluşlar patent ile korunabilir ?

Patentle korunacak buluşlarda aranan kriterler şunlardır; Yenilik, tekniğin bilinen durumunun aşılması, sanayiye uygulanabilirlik. Yenilik, başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yeniliktir. Tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri ise "konuda uzman bir kişinin kolayca düşünüp uygulamaya koyamayacağı" nitelik anlamındadır. Sanayiye uygulanabilirlik, buluşun tümüyle kuramsal olmak yerine pratiğe uygulanabilir özellik taşıması demektir. Bu üç kriteri taşıyan buluşlar patent ile korunurlar.

Patent verilemeyecek konular ve buluşlar var mıdır?

Aşağıda sayılanlar buluş niteliğinde olmadıkları için patent kapsamı dışında kalır ve bunlar için koruma talep edilmesi halinde patent verilmez.

  1. Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
  2. Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
  3. Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, bilgisayar yazılımları;
  4. Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller.
  5. İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri.

(e) bendindeki hüküm bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz.
Aşağıda belirtilen buluşlar patent verilerek korunmaz:
a - Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar.
b - Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.

Patent koruma süreleri ne kadardır?

İncelemeli patent 20 yıl, İncelemesiz patent 7 yıl, Faydalı Model 10 yıl koruma sağlar.

Patent ve faydalı model arasındaki farklar nelerdir?

Faydalı Model, kimyasal maddeler ve usuller hariç patente konu olabilecek teknik gelişmeye sahip bütün ürünler için verilebilir. Yurt içinde özellikle KOBİ'lerimiz ve geliştirmiş oldukları yeni ürünler için daha az maliyetle koruma elde etmek isteyen buluş sahipleri için tavsiye edilebilecek bir sistemdir. Buluşu için Patent ya da faydalı model başvuru sistemlerinden hangisinin seçileceğine başvuru sahibi kendisi karar verir. Faydalı model başvurusu için dikkat edilecek en önemli husus, yeni olmayan ürünler için başvuru yapılmaması gerektiğidir. Yeni olmayan ürünler için başvuru yapılıp faydalı model belgesi alınsa dahi, ürünün yeni olmadığının üçüncü kişilerce ispatlanabilmesi durumunda, mahkeme yolu ile belgenin iptali söz konusudur.

Patent dokümanlarında ne tür bilgiler var?

Patent dokümanlarında, buluş konusunda uzman bir kişinin dokümanı okuduğunda buluşu uygulayabileceği kadar açık ve ayrıntılı yazılmış teknik bilgiler ve başvuruda verilmişse teknik çizimler bulunur.

Yazılımlara patent alınabiliyor mu?

Bilgisayar programları, 551 sayılı KHK'nın 6.c) Maddesi uyarınca, buluş niteliğinde olmadığı için patent verilemeyecek konular arasında belirtilmektedir. Doğrudan bilgisayar üzerinde çalıştırılan yazılımlar için patent verilmemektedir. Ancak bir makine ile birlikte kullanımı ile doğurduğu sonuçlar, ileri bir teknik etki sağlıyorsa, bilgisayar programı ile birlike çalışan makine için patent alınması mümkündür.(Örneğin X ışınları (Röntgen ışınları) için doz ayarını otomatik olarak yapan bilgisayar programı, fiziksel bir makine ile birlikte çalışmaktadır.)

Patent başvurusunda bulunmak için vekil tutma zorunluluğu var mıdır?

Türk başvuru sahipleri için TPE nezdinde yapılan işlemlerde vekil tutma zorunluluğu yoktur. Patent ya da Faydalı Model başvurularını başvuru sahipleri kendileri de hazırlayıp takip edebilir. Ancak, patent başvurusunun yapılması ve daha sonraki sürecin takibi, teknik ve hukuki bilgi gerektirdiğinden, zamanı olmayan başvuru sahipleri için vekil tutmaları tavsiye edilebilir. Burada bahsedilen vekiller herhangi bir kişi değil, TPE siciline kayıtlı, vekillik sınavında başarılı olmuş kişilerdir.

Patent aldığımda, bütün dünyada koruma elde etmiş olur muyum?

Buluşların patent ile korunması her ülkede geçerli olan ulusal yasalar çerçevesinde sağlanmaktadır. Yani bir buluşun patent ile korunması için, korunma istenen her ülkede tek tek patent başvurusunun yapılması zorunludur. Dünya Patenti veya Uluslararası Patent gibi bir hedef olmakla birlikte bu hedefe henüz ulaşılamamıştır. Ancak çok sayıda ülkede başvuru yapabilmeyi sağlayan ve işlemleri standartlaştırıp kolaylaştıran uluslararası anlaşmalar bulunmaktadır. PCT (Patent İşbirliği Anlaşması) Dünya üzerindeki çoğu ülkeyi, EPC(Avrupa Patent Sözleşmesi) Avrupa sathında otuzun üzerinde ülkede patent koruması elde etmeye yönelik kolaylaştırılmış düzenlemeler getiren sistemlerdir.

Patent maliyetleri ne kadardır?

Patentler için net bir maliyet vermek mümkün değildir. Başvurudan belge aşamasına kadar ödenecek ücretler çeşitlilik göstermekte ve daha sonraki 20 yıllık koruma süresi boyunca ödenecek yıllık ücretler her yıl yeniden düzenlenmektedir. TPE internet sitesinde yayınlanan ücret tablolarından bilgi alınabilir. Ayrıca yurt dışında koruma elde etmek için yapılan başvurular için de farklı ücretler söz konusudur. Ödenecek ücretler koruma talep edilecek her ülke için farklılık gösterir. Ayrıca 23 Ağustos 2006 tarihinden sonra yapılmış başvurular için TÜBİTAK teşviklerinden faydalanılması da sözkonusudur.

Buluşumu Enstitüye başvurmadan önce noterden tasdik ettirdim. Yasal bir koruma elde etmiş olur muyum?

Hayır. Noterden tasdik ettirilmiş buluşa dair bir açıklamanın patent hakkı sağlaması mümkün değildir. Buluşlara patent koruma hakkı sağlayan ülkemizdeki tek yetkili kuruluş Türk Patent Enstitüsüdür.

Patent bilgileri yayınlanıyor mu? Erken yayın nedir?

Patent ve Faydalı Model başvuruları, başvuru tarihinden itibaren 18 aylık süre sonunda yayınlanır. Başvuru sahibi tarafından erken yayın talebi yapılması durumunda, faydalı model başvuruları için talep tarihinden sonraki ilk yayın tarihinde, Patent Başvuruları ise araştırma talebi yapılıp, talebe ilişkin ücretler ödendikten sonra erken yayınlanabilir. Başvurunun erken yayınlanmasının başvuru sahibi açısından avantajı, işlem sürecinin kısalması, yayın ile korumasının daha etkin bir özellik kazanmasıdır. TPE’nin Resmi Patent Bültenleri her ayın 21'inde yayınlanmaktadır.

Başvuruyu posta yolu ile yapabilir miyim?

Evet, başvuru işlemlerini ve daha sonraki yazışmaları posta aracılığı ile yapabilirsiniz

Yıllık ücretler ne zaman ödenir? Ödenmezse ne olur?

Yıllık ücretler, Enstitünün bildirimine gerek olmaksızın patentin koruma süresi boyunca her yıl vadesinde (başvuru tarihine tekabül eden ay ve günde ) peşin olarak Enstitünün hesabına ödenmeli ve banka dekontu aslı Enstitü'ye gönderilmelidir.Yıllık ücretlerin, belirtilen vadede ödenmemesi halinde, bu ücretler, ücret listesinde belirtilen ek bir ücretin ilavesi ile vadeyi takip eden altı ay içinde, gecikmeli olarak ödenebilir.Bu süre içinde de yıllık ücretlerin ödenmemesi halinde patent hakkı, bu ücretin son ödeme tarihi itibariyle, sona erecektir.

Patentli bir ürünün izinsiz kullanılması durumunda ne tür cezalar verilmektedir?

Patent veya Faydalı Model Haklarının Korunması Hakkında KHK'nin 73/A maddesinde, patent veya faydalı model hakları konusundaki ihlal ve tecavüz hallerine ilişkin suçlar üç ayrı grupta toplanmış ve herbiri için ayrı cezai hükümler getirilmiştir. Birinci grupta; patent veya faydalı model hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildiriminin gerçeğe aykırı olarak yapılması; patent veya faydalı model koruması olan bir eşya veya ambalajı üzerine konulmuş, patent veya faydalı model koruması olduğunu belirten işaretin, yetkisi olmadan kaldırılması; bir kişinin kendisini haksız olarak patent/faydalı model başvurusu veya patent/faydalı model hakkı sahibi olarak göstermesi durumları tanımlanmış ve bu durumda suçlular hakkında bir yıldan iki yıla kadar hapis cezasına veya ondörtmilyar liradan yirmiyedimilyar liraya kadar ağır para cezasına veya her ikisine,


* www.turkpatent.gov.tr sitesinden alıntıdır.